Benquerida familia, moi prezados amigos e compatriotas, miñas donas e
meus señores:
DOMINGOS DOSIL CUBELO: IN MEMORIAM
________________________________
A flor do corpo murchou,
quen tan firme florecera
non deixou de ser quen era
cando en mudanza marchou.
Con
dignidade e grandeza
terra barbeita labrara,
con coraxe recalcara
que está o valor na cabeza.
Paradigma en decisión,
exemplo de gallardía,
tivo cabal corazón;
El
con constancia atopou
valor na minusvalía,
e abordou soberanía,
que polo
Bloque acadou,
desde a cadeira, a Alcaldía.
O motivo de estarmos aquí, hoxe,
congregados, obedece a unha causa e a un sentimento compartidos. Todos, como
amigos de DOMINGOS DOSIL CUBELO, experimentamos a necesidade de expresar
admiración pola súa persoa e pola súa obra que, por imperativo do guión, a cada
conferenciante só lle toca glosar parcialmente. Sen embargo, imposible non
aludir, de pasada, ao conxunto, para salientar o nexo que nos convoca e nos concita.
Uns antes, outros despois, chegamos
a frecuentar o trato de DOMINGOS DOSIL, a coñecelo, a admiralo e a querelo;
porque el, certamente, facíase
respectar, pero tamén querer. Niso, precisamente, na querencia, vou tratar de centrarme.
… Falo eu, non porque sexa o máis indicado, senón en nome de tódolos
presentes. A todos pretendo incluír e representar nas palabras de honra. Chegado
a este punto, permitídeme singularizar a Emilio Vilar Ramos (MILUCHO), a quen,
en estricta xustiza, lle correspondería dirixirse a vós con mellores argumentos. A súa invencible timidez e a súa emotividade a flor de pel derivaron
en min esta responsabilidade.
Coñecín a DOMINGOS DOSIL CUBELO,
de neno, de cando viña, pola Carretera de Arriba, aos recados á vila. Logo, a
miña adolescencia e primeira mocidade transcurriron fóra da bisbarra e non
volvín a saber DEL ata que foi protagonista dunha mala noticia.
Fago un salto cronolóxico para acadar
o tramo final dos anos 70; entón tomei contacto firme con DOMINGOS por mor de
atraelo á causa do nacionalismo. Daquela, ao abeiro dunha relación de tardes e
seráns, xurdiu esa confianza e esa amizade (de seguro, semellante á vosa) que
prenden e xermolan en terreo fecundo. Os primeiros comunicados onde daba a
coñecer os seus proxectos asociativos foron obra común; el poñía a intelixencia
e as ideas e a min tocábame a parte mecánica e a formal da letra e da
literatura.
Traio a conto estes datos co
propósito de destacar como unha persoa afastada do mundo, cunha vida de
reclusión forzosa -porque a sociedade non conta con el para cousa ninguna-,
avocado a unha resignación perpetua, rompe os convencionalismos , busca e atopa
unha saída. Depois viría a obra titánica que tanto nos asombra e nos enche de
orgullo.
Pero volvo ao principio e
quédome co amigo, amigo con maiúsculas. DOMINGOS DOSIL CUBELO foi un amigo
leal, firme, coherente, xeneroso, con un sentido ético e estético da amizade que
non eludía ningún compromiso. Estaba feito dunha soa peza, tiña carácter, tiña
unha vontade de ferro, non se encollía fronte a
problemas e dificultades. Non o podemos esquecer, ligado como está xa
para sempre o noso sentimento ao seu
comportamento. E así, co voso permiso, me atrevo a proclamalo.
O meu reloxo enterrompe o seu
curso no punto e hora do solpor, nas Paxareiras, fronte ao Mar Maior e ao Cabo
Fisterra (alá polo 25 de xullo do 2010), á volta de Santiago, cando Ti,
Domingos Dosil Cubelo, Milucho e quen rescata da ensoñación vivida a estampa
dun intre que foi tempo importante…, os tres, estantíos, a contemplar o OCASO e a despedir aquel DÍA da PATRIA magnífico.
Atrás quedaban a manifestación patriótica, o calor humano da Praza da Quintana,
o xantar na Carballeira e o teu desafío de comparecencia (con pancartas e
bandeiras do Bloque) no feudo institucional (do PP) xunteiro de repartir
medallas. Atrás quedaba o policía pallaso que pretendiu inútilmente
obstaculizarnos a entrada ao recinto feiral onde se movía sen tales
impedimentos a numerosa prole traxeada de agasallantes e agasallados (do país
dos ananos). Pero a ti, amigo Domingo( coa acreditación de invitado no peto) calquera
te detiña, non te deixabas intimidar e abríaste paso con señorío, con arte, con
autoridade, cunha forza incrible. E nós (na retagarda) admirados e pampos, satisfeitos de ser os teus escoltas, de garda
pretoriana.
Cambio de terzo. Achégome ao
presente. O meu reloxo está parado,
agora, na túa casa -tarde-serán da premonitoria despedida-, escasos días antes
do teu derradeiro ingreso hospitalario e do teu pasamento. O trío (mosqueteiro)
anda a divagar, apaixoadamente, do
divino e do humano coa colaboración parcial da botella de Chivas.
Permitídeme, benqueridos amigos,
que preserve o seu contido, tan só por delicadeza, para non profanar o texto e
contexto do sumario, que ha manterse así, tal cal, secreto, sen engadir punto
nin coma.
Fora o silencio testigo
dun pensamento que atara,
foras ti sempre ese abrigo
de arroupamento sen tara.
Se puider ser, meu amigo,
terte outra vez cara a cara,
volverte a ver rescatara
a fe que se foi contigo.
Falou febreiro co frío,
escribiu de présa o drama,
desenrolou desvarío
no teu corpo a mala trama,
a febre apagouna o río
que en vendo mar te derrama.
A
vida ofrécenos, por fortuna, aínda a nós a ocasión de lembrar e honrar, nese
amigo ausente da existencia, a unha persoa auténtica, humilde, próxima,
patrimonio común da muradanía, cuio maior mérito reside na superación e no
traballo constantes a prol dos disminuídos da bisbarra e de Galiza enteira …
Obendientes ás leis inexorables da natureza, foi chegado o momento dos
adeuses. Quen, de momento, continúa despide e aplaude a quen parte (partiu),
cargado de merecementos, rumbo ao alén, ao eido do absoluto, ese plano da
realidade definitiva. Os amigos choramos aos amigos. A loita pola vida prosegue
noutras mans, noutras mentes, noutras esperanzas en novas rebeldías.
Xa
te alcanzou, amigo, en mala hora,
precisión
de reloxo en dura espada;
xa
te feriu a morte en alancada
que
se abalanza e se alza en vencedora.
De milicia, no alén, andas agora,
ergueito e ben lanzal, en cabalgada;
cobexa, capitán, a labarada
da febre de vencer que nos devora.
Cando
tocou vivir deches a talla,
cando
tocou sufrir fuches, sedento,
beber
do manacial do propio alento
para
afrontar mellor outra batalla.
¡Eis
DOMINGOS DOSIL, brasón, medalla
da
tarefa común con fundamento!
¡Como
doe a traizón!; ¡canta pantalla
profana
branca-azul no pensamento!
(Rioderradeiro)
